مزاج : مزاج آن گرم و خشك در درجه چهارم است و چون آن را با ادويه مناسب مانند تخم كتان و حليه بياميزند و بر اورام بلغمى بنهند تحليل نمايد و چون آن را در آب حل كنند و بدان پشم پاره آلوده در بينى چكانند تنقيه سر نمايد و شيخ در قانون نوشته كه اطباى قبل از ما و در زمان ما تجربه كرده‌اند كه خوردن يك درم زاج سرخ موى سفيد سر را مىريزاند و بجاى آن موى سياه مىروياند ولى شخص قوى المزاج مرطوب آن را تحمل مىكند چون بسيار قوى است . خواص درمانى : زاج زرد در علاج باد سرخ و ورم‌هاى مسرى نافع است . همه انواع زاج در علاج گرى تر و سعفه مفيدند زاجها عموما و زاج زرد خصوصا بازدارنده خون دماغ است و همه انواعش داروى خوره و ورم‌هاى لثه هستند اگر گرد زاج را در گوش فوت كنند مفيد واقع خواهد شد . زاج سرخ كه به سورى مشهور است دندانهاى لق را محكم مىكند و زاج سوخته را با سورنجان مخلوط كنند و زير زبان بگذارند ضفدعه را شفا دهد . ريه را مىخشكاند ولى بعيد نيست كه انسان را هلاك كند ، از آنجا كه ريه را مىخشكاند مىتوان آن را از سموم شمرد . « 1 » زاج يك داروى قديمى است كه نمكى و مثل شيشه تكه تكه مىباشد . زاج از كوههاى يمن مىچكد و جمع شده ، منجمد مىشود . رنگ آن سفيد و سرخ ، مزه : شيرين و بد مزه ، مزاج : گرم دو درجه و خشك 3 درجه ، مقدار خوراك از يك تا دو گرم مىباشد . قابض ، مجفف ، مسكن ، حابس خون ، رافع تب نوبه مىباشد . 250 ميلىگرم از آن را در 30 گرم عرق گلاب حل كرده ، نافع آشوب چشم است . ماليدن آن نافع امراض لثه و دهان مىباشد . حمول آن در رحم از خونريزى جلوگيرى مىكند . در سيلان رحم ، يك قاشق كوچك زاج را در يك پارچ آب ريخته ، با آن رحم را شستشو مىكنند . براى كسى

--> ( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 135 و ابن البيطار ، ص 225 .